4.1 Προσδοκίες των εκπαιδευτικών και σχολική επίδοση
Προσδοκίες των εκπαιδευτικών και σχολική επίδοση
Over 50 years of active and intensive research on
teacher expectations have provided important insights
into basic developmental, educational, and social phenomena (Jussim & Harber, 2005).
Research into teacher expectations has shown that these have an effect on student achievement. Some researchers have explored the impact of various student characteristics on teachers’ expectations (Rubie-Davies, Hattie, & Hamilton, 2006).
Hachfeld, Anders, Schroeder, Stanat & Kunter, 2010
Several years of research into teacher expectation effects has provided clear evidence that expectations do exist in regular classroom situations and that they can positively and/or negatively influence student performance and achievement (Babad, 1993; Brophy, 1982; Cooper & Good, 1983; Good, 1987; Jussim, Smith, Madon, & Palumbo, 1998; Weinstein, 2002). Such expectations may be exemplified in the learning opportunities provided, in the affective climate created and in the interactional content and context of the classroom.
ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΕΚΠ ΓΙΑ ΣΧ ΕΠΙΔΟΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ – lykidh
Πολλές έρευνες έχουν διεξαχθεί για να εξακριβώσουν τι επιρροές ασκούν στα παιδιά οι αξίες, οι πεποιθήσεις, οι συμπεριφορές αλλά κυρίως οι προσδοκίες που μπορεί να έχουν οι δάσκαλοι. Πιο συγκεκριμένα, έχουν γίνει έρευνες από τους Asbell (1963), Becker (1952), Clark (1963), Gibson (1965); Katz (1964); MacKinnon (1962), Rosenthal and Jacobson (1968).
the extent to which expectations bias teachers' judgments of students without changing students' actual achievement (Jussim, 1989; Williams, 1976).
Όλοι οι παραπάνω, έχουν υπογραμμίσει πως οι προσδοκίες του εκπαιδευτικού για την ακαδημαϊκή – εκπαιδευτική απόδοση του μαθητή είναι γεγονός ότι έχουν έντονη επιρροή στην πραγματική απόδοση του μαθητή. Αυτοί οι ερευνητές επιθυμούσαν να επικυρώσουν ένα τύπο της εκπαιδευτικής αυτοεκπληρούμενης προφητείας. Δηλαδή, αν ένας δάσκαλος προσδοκά μεγάλη απόδοση από το μαθητή, τότε θα την έχει και αντίστροφα (Rist, 2000).
Οι θετικές προσδοκίες των εκπαιδευτικών επηρεάζουν θετικά τις σχολικές και μετέπειτα ακαδημαϊκές επιδόσεις των μαθητών (Rubie-Davies, Peterson, Irving, Widdowson, & Dixon, 2010).
Μεγαλύτερη έμφαση γύρω από έρευνες που αφορούσαν τις προσδοκίες δόθηκε τη δεκαετία του ΄70 όπου και διεξήχθηκαν πάρα πολλές ενώ, μετά από αυτή οι έρευνες συνεχίζονται με πιο αργούς ρυθμούς. Στη χώρα μας υπάρχουν ελάχιστες σχετικές έρευνες και περιοριζόμαστε σε άρθρα πληροφοριακού χαρακτήρα και σε ορισμένα κεφάλαια που αποτελούν μέρος επιστημονικών βιβλίων (Μπασέτας, 2010).
Αναφορικά με την προσδοκία στην αυτοεκπληρούμενη προφητεία μία άλλη έρευνα, μελετά τη λειτουργία της στη σχέση δασκάλου – μαθητή. Σε αυτή, ο Good επισημαίνει κάποιες παρατηρήσεις για τις συμπεριφορές του δασκάλου απέναντι στους κακούς μαθητές. Συνήθως, τους τοποθετεί στα πίσω θρανία, τους κοιτάζει και τους χαμογελά λιγότερο και δεν αναμένει αρκετά όταν περιμένει μια απάντηση από αυτούς (Παιδαγωγική Ψυχολογική Εγκυκλοπαίδεια Λεξικό, 1989). Ακόμη, δεν τους βοηθά όταν δεν γνωρίζουν την απάντηση, τους επικρίνει όταν αποτυγχάνουν και δεν τους επαινεί αρκετά όταν δίνουν σωστές απαντήσεις (Βιβλίο για τον Εκπαιδευτικό Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Τάξεις Δ’, Ε’ & Στ’- Διαστάσεις της αυτοαντίληψης, αυτοεκτίμηση, 2004). Η αυτοπεποίθηση του μαθητή που είναι ήδη χαμηλή σε σχέση με τους συμμαθητές του, συγχρόνως με την εντύπωση που έχει ο δάσκαλος ότι ο μαθητής δεν είναι έξυπνος, μειώνεται περισσότερο. Έτσι, ο μαθητής αυξάνει τις πιθανότητες να εκπληρώνει την προφητεία του δασκάλου (Παιδαγωγική Ψυχολογική Εγκυκλοπαίδεια Λεξικό, 1989).
Η πιο κλασσική πειραματική έρευνα που αφορά στις προσδοκίες είναι αυτή των Rosenthal και Jacobson. Αυτοί επέλεξαν ένα συνηθισμένο κρατικό δημοτικό σχολείο σε μια περιοχή κοινωνικά και φυλετικά ανάμεικτη κοντά στο Σαν Φραντσίσκο. Επέλεξαν μαθητές ηλικίας 6-12 χρονών και είπαν στους δασκάλους τους ότι αυτοί είναι εξαίρετοι μαθητές, που αναμένεται να δείξουν πνευματική άνθιση τους επόμενους μήνες. Στο τέλος του πρώτου χρόνου είχαν αυξήσει το δείκτη νοημοσύνης τους σε σχέση με τους υπόλοιπους μαθητές των τάξεων τους. Οι Rosenthal και Jacobson, κατέληξαν στο ότι έδειξαν τις συνέπειες των προσδοκιών ανάμεσα σε δασκάλους και μαθητές. Πιθανόν, οι δάσκαλοι να συμπεριφέρονται καλύτερα στους μαθητές της έρευνας εφόσον, από αυτούς περίμεναν μεγαλύτερα πνευματικά κέρδη. Έτσι, τους πρόσεχαν περισσότερο μέσα στην τάξη, τους ενθάρρυναν και τους οδήγησαν σε σωστές απαντήσεις και τελικά σε αύξηση του μαθησιακού τους επιπέδου. Η έρευνα αυτή, δημοσιοποιήθηκε με τον τίτλο «Ο Πυγμαλίων στην τάξη» και είναι μια από τις πιο διαδεδομένες παιδαγωγικές έρευνες (Nash, 1976).