Kinderen veel minder fit dan 36 jaar geleden
Nederlandse basisschool kinderen zijn tegenwoordig minder fit dan hun leeftijdsgenoten van 36 jaar geleden. In het jaar 2006 is er een fitheidstest afgenomen onder ruim 2000 schoolkinderen met de leeftijd van tien tot twaalf jaar. Bij de kinderen is de coördinatie, lenigheid, uithoudingsvermogen, kracht en snelheid(CLUKS) gemeten. In 1980 is er dezelfde fitheidstest afgenomen door ruim 2500 schoolkinderen van dezelfde leeftijd. De kinderen hebben in 2006 motorisch slechter gescoord dan de kinderen in 1980. Het evenwicht is in de jaren ook erg toegenomen in vergelijking met 1980. De ‘gezonde kinderen’ van nu blijken minder fit te zijn dan de kinderen van toen. (VUmc, 2010) In 1981 had 10,1% van de kinderen in Nederland tussen de vier en twintig jaar overgewicht.(CBS, 2015) In 2015 had 12,1% van de kinderen in Nederland tussen de vier en twintig jaar overgewicht.(CBS, 2015)
Er zijn weinig studies geweest naar de verandering van neuro motorische fitheid bij kinderen. Uit deze studies is gebleken dat in de afgelopen decennia nauwelijks tot geen verandering hebben plaatsgevonden (Runhaar et al., 2009). Er is wel een verband tussen de mindere mate van fysieke fitheid bij kinderen en een verminderde gezondheid gesteld. Onder deze elementen van verminderde gezondheid vallen indicatoren zoals: een verhoogd lichaamsvet percentage, meerdere risicofactoren hart- en vaatziekten en hypertensie. Fysieke fitheid kan worden onderverdeeld in neuro motorische vaardigheden: CLUKS. Tijdens de puberjaren is motorisch bewegen een grote vaardigheid wat je goed kan verbeteren, vooral op jonge leeftijd. Als motorisch bewegen slecht aangepakt wordt in de puber jaren zal dat ook consequenties hebben op hun fysieke ontwikkeling. Kinderen die minder goed motorisch zijn met bewegen en vaardigheden beheersen zullen minder actief zijn in de adolescente periode en daardoor vaak door de mand vallen met het uitvoeren van verschillende activiteiten. Maar kinderen met een goed beweeg niveau in de adolescente periode zullen actiever zijn dan de minder goeie bewegers. Tomkinson (2007) heeft bij kinderen van negen tot twaalf jaar verschillende fysieke testen afgenomen. Er werd wereldwijd getest op sprinten, snelheid, behendigheid en springtesten. Tussen 1958 en 1980 waren de uitslagen van deze testen redelijk stabiel te noemen. Deze daling zat tussen de 0,08% en 0,25 per jaar (Runhaar et al., 2009).
Heeft Lichamelijke opvoeding hier een positieve rol in of heeft het domein LO hier juist te weinig aan besteed en gefaald? Moet een docent LO aandacht besteden aan de gezondheid van leerling binnen een schoolsetting?
Uit een aantal studies is gebleken dat er nauwelijks tot geen resultaat is geweest met betrekking tot de veranderding van neuro motorische fitheid bij kinderen. Een van studies heeft met als doel onderzoek gedaan naar de fysieke activiteit van Nederlandse kinderen en pubers. De rapportage van Active Health kinds in the Netherlands (AHKC). Dit onderzoek heeft eerder plaatsgevonden in Canada. Er zijn ook negen verschillende indicatoren gebruikt. Deze indicatoren bepaalde de fysieke fitheid van de Nederlandse kinderen en zijn tot stand gekomen op basis van recente onderzoeksresultaten. De belangrijke indicatoren waren actief speelgedrag, hoeveelheid sedentair gedrag, de algemene fysieke fitheid en de mate van actieve transportatie. Afkomstig van het CBS en het RIVM. De indicatoren ‘’actief speelgedrag’’, ‘’sedentair gedrag’’ en ‘’algemene fysieke fitheid’’ scoorde aanzienlijk lager dan de mate van actieve transportatie. 79% van de twaalf tot zeventien jarige fietst drie of meer dagen naar school of werk (Burghard et al., 2016). (Burgard et al., 2016)
Concludeerde dus dat Nederland een groot fietsland is. Helaas is deze vorm van actief transport niet voldoende genoeg om fysiek actief te zijn. De samenwerking tussen de LO-docenten, sportvereniging en de gemeente behoorlijk verbeterd kunnen worden. Zo kan er ook een verschil gemaakt worden als de speelplaatsen beter bereikbaar zouden zijn. Daardoor kunnen ook de LO-docenten er meer gebruik van kunnen maken. Hierdoor zullen ook de ouders meer invloed kunnen uitoefenen op sedentair gedrag. Dit onderzoek toont dus aan dat de LO-docent zijn tijd actiever kan benutten in de gymles en de samenwerking verbeterd kan worden met de gemeente en de sportvereniging. Zo kunnen de kinderen actiever zijn zowel binnen als buiten. Tot heden bewegen Nederlandse kinderen steeds minder waardoor de kinderen steeds dikker en inactiever zijn. Het Dutch Obesity Intervenstion in Teenagers (DOiT) heeft daarom bedacht om dit probeelm onder jongvolwassenen, tuseen de twaalf en vierteen jaar in Nederland aan te pakken. (Singh, Chinapaw, Brug & Van Mechelen, 2009). Het doel van dit onderzoek is het voorkomen van overgewicht en het beinvloeden van de lichaamssamenstelling, voeding en de lichamelijk bewegingsactiviteit onder jongvolwassenen. Het onderzoek werd in totaal uitgevoerd op 1108 jongvolwassene. In totaal deden er achttien verschillende scholen mee waaronder tien interventie scholen en acht controle scholen. De interventie bestond uit een individueel component wat inhield dat op de interventie scholen een aangepast curriculum van elf lessen gevold werd. Ze kregen les in Biologie, Lichamelijke opvoeding en de omgevingsveranderingen. Ook bestond de interventie uit een milieu component waar scholen werden aangemoedigd om extra lessen Lichamelijke opvoeding te verzorgen en kregen de scholen advies over wijzigingen in de school cafetaria’s. Uit de resultaten is gebleken dat het onderzoek effectief is geweest als het gaat om de inname van suikerhoudende dranken, zowel bij jongens als bij meisjes is dit namelijk afgenomen. Ook bleek het onderzoek effectief bij het voorkomen van ongunstige stijgingen van de lichaamssamenstelling. Bij meisjes gaat het om een afname van de vier huidplooien bij elkaar opgeteld en bij jongens gaat het om een afname van de biceps, triceps en de subscapulaire huidplooien. Daarentegen is er geen effectiviteit gevonden als het gaat om de consumptie van snacks en het actief pendelen naar school. (Singh et al., 2009) (DOiT) heeft effect gehad bij de optelling van de huidplooidiktes bij meisjes. Zowel bij jongens als bij meisjes is er een afname geconstateerd op het gebied van suikerhoudende dranken op kort en lang termijn (Singh et al., 2009). Door aandacht te besteden aan de uitkomsten uit het onderzoek van (DOiT) kan een docent LO mede met deze resultaten positief inspelen op de gezondheid en fitheid van kinderen.
Ik ben van mening dat een docent LO aandacht moet besteden aan de gezondheid van een leerling binnen een schoolsetting. Tegenwoordig zijn Nederlandse kinderen van de basisschool minder fit dan hun leeftijdsgenoten van 36 jaar geleden (VUmc, 2010). Vanaf 1980 is er een daling geconstateerd in de uitslagen van de fitheidstest, deze daling zat tussen de 0,08 % en 0,25 % per jaar. (Runhaar et al., 2009). Dit zijn allemaal cijfers waar een LO docent serieus naar zou moeten kijken. In de puberjaren spelen motorische vaardigheden een grote rol, kansen van jongeren worden vergroot als de motorische vaardigheden verbeteren. Als deze neuromotorische vaardigheden van kinderen verslechteren zou dit een negatieve invloed kunnen hebben op hun fysieke ontwikkeling, uiteindelijk zou dit schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Het is dus belangrijk dat een docent LO een bijdrage levert aan de ontwikkeling van de motorische vaardigheden. Dit kan een docent LO doen door de tijd in een les LO effectiever te benutten, het verlagen van de tijd die besteedt wordt aan een uitleg en het verhogen van de beweegtijd (Burgard et al., 2016). Sedentair gedrag onder kinderen is ook een probleem (Burgard et al., 2016). De LO docent zou dit kunnen verbeteren door met ouders gesprekken aan te gaan over het beïnvloeden hiervan zodat kinderen meer zullen gaan bewegen. Kortom de docent LO kan wel degelijk zijn steentje bijdragen aan de gezondheid van een leerling binnen een schoolsetting.
Literatuur
Burghard, M., Knitel, K., Van Oost, I., Tremblay, M.S., Takken, T., and the Dutch Physical Activity Report Card Study Group (2016). Is our Youth Cycling to Health? Results From the Netherlands’ 2016 Report Cart on Physical Activity for Children and Youth. Journal of Physical Activity and Health. 13 (Suppl 2), S218-S224.
Centraal Bureau voor de statistiek (2016). Trend overgewicht kinderen. Geraadpleegd op https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/overgewicht/cijfers-context/trends#node-trend-overgewicht-kinderen
Runhaar, J., Collard, D.C.M., Singh, A.S., Kemper, H.C.G., Van Mechelen, W., Chinapaw, M.J.M., (2009). Motor fitness in Dutch youth: Differences over a 26-year period (1980-2006). Journal of Science and Medicine in Sport. 13, 323-328.
Singh, A.S., Chinapaw, M.J.M., Brug, J., Van Mechelen, W., MD, PhD (2009). Dutch Obesity Intervention in Teenagers (2009). Arch Pediatr Adolesc Med. 163(4), 309-317.
Tomkinson GR. Global changes in anaerobic fitness test performance of children and adolescents (1958–2003). Scandinavian Journal of medicine & Science in Sports, 17, 497–507.
VU medisch centrum (2010). Schoolkinderen veel minder fit dan 30 jaar geleden. Geraadpleegd op https://www.vumc.nl/onderzoek/nieuws/4181356/